Անվանի՛ր երկու ուղիղների փոխդասավորության երեք հիմնական դեպքերը։ Հատվող, զուգահեռ և խաչվող:
2. Քանի՞ ընդհանուր կետ ունեն երկու հատվող ուղիղները։ 1
3. Քանի՞ ընդհանուր կետ ունեն երկու զուգահեռ ուղիղները։ Չունեն:
4. Քանի՞ ընդհանուր կետ ունեն երկու խաչվող ուղիղները։ Չունեն:
5. Ճի՞շտ է արդյոք պնդումը. եթե երկու ուղիղներ ունեն մեկ ընդհանուր կետ, ապա դրանք զուգահեռ են։ Պատասխանդ հիմնավորի՛ր։ Սխալ է։ Եթե երկու ուղիղներ ունեն մեկ ընդհանուր կետ, ապա դրանք հատվում են և զուգահեռ չեն։
6. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած անկյուններից մեկը է։ Գտի՛ր մյուս երեք անկյունները։ 180° − 40° = 140°: 140°, 40°, 140°
7. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած անկյուններից մեկը է։ Գտի՛ր մնացած երեք անկյունները։ 180° − 125° = 55°: 55°, 125°, 55°։
8. Երկու կից անկյուններից մեկը մյուսից -ով մեծ է։ Գտի՛ր այդ անկյունները։ x + x + 30° = 180°
2x = 150°
x = 75°
Անկյուններն են՝ 75° և 105°։
9. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած հակադիր անկյունները նշանակված են և ։ Գտի՛ր -ը և անկյունների չափերը։ 3x + 10° = 5x − 30°
40 = 2x
x = 20
3 · 20 + 10 = 70°
5 · 20 − 30 = 70°
Պատասխան՝ x = 20, անկյունները՝ 70°։
10. Երկու կից անկյունները հարաբերում են ինչպես ։ Գտի՛ր այդ անկյունները։
11. ։ Երրորդ ուղիղը հատում է այդ ուղիղները։ Եթե համապատասխան անկյուններից մեկը է, որքա՞ն է մյուս համապատասխան անկյունը։ Համապատասխան անկյունները հավասար են, հետևաբար մյուս անկյունը նույնպես 65°:
12. Երկու զուգահեռ ուղիղներ հատվում են երրորդ ուղիղով։ Խաչադիր ներքին անկյուններից մեկը է։ Գտի՛ր մյուս խաչադիր ներքին անկյունը։ Խաչադիր ներքին անկյունները հավասար են, հետևաբար մյուս անկյունը 112°:
13. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած միակողմանի ներքին անկյուններից մեկը է։ Որքա՞ն պետք է լինի մյուսը, որպեսզի ուղիղները զուգահեռ լինեն։ 105°։
14. Երկու ուղիղներ հատվում են անկյան տակ։ Ինչպե՞ս են կոչվում այդ ուղիղները։ Ուղղահայաց ուղիղներ։
15. , իսկ ։ Ի՞նչ դիրք ունեն և ուղիղները։ Հիմնավորի՛ր պատասխանդ։ b և c ուղիղները ուղղահայաց են, քանի որ a և c ուղիղները զուգահեռ են, իսկ b-ն ուղղահայաց է a-ին։
16. Երկու կից անկյուններից մեկը է, մյուսը՝ ։ Գտի՛ր -ը և անկյունների չափերը։ 4x + 20° + 2x + 40° = 180°
6x + 60° = 180°
6x = 120°
x = 20
4 · 20 + 20 = 100°
2 · 20 + 40 = 80°
Պատասխան՝ x = 20, անկյունները՝ 100° և 80°։
17. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած հակադիր անկյունները և են։ Գտի՛ր -ը և այդ անկյունների չափերը։ 7x − 15° = 4x + 30°
3x = 45°
x = 15
7 · 15 − 15 = 90°
4 · 15 + 30 = 90°
Պատասխան՝ x = 15, անկյունները՝ 90°։
18. Երկու զուգահեռ ուղիղներ հատվում են երրորդ ուղիղով։ Միակողմանի ներքին անկյունները հավասար են և ։ Գտի՛ր x-ը և անկյունների չափերը։ 3x + 15° + 5x + 5° = 180°
8x + 20° = 180°
8x = 160°
x = 20
3 · 20 + 15 = 75°
5 · 20 + 5 = 105°
Պատասխան՝ x = 20, անկյունները՝ 75° և 105°։
19. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած անկյուններից մեկը մյուսից երեք անգամ մեծ է։ Գտի՛ր բոլոր չորս անկյունները։ Բոլոր չորս անկյուններն են՝ 45°, 135°, 45°, 135°։
20. Երկու ուղիղներ հատվում են երրորդ ուղիղով։ Միակողմանի ներքին անկյունները հավասար են և ։
ա) Գտի՛ր -ը, եթե առաջին երկու ուղիղները զուգահեռ են։
բ) Գտի՛ր այդ երկու անկյունների չափերը։
ա)
2x + 20° + 4x + 10° = 180°
6x + 30° = 180°
6x = 150°
x = 25
բ)
2 · 25 + 20 = 70°
4 · 25 + 10 = 110°
Պատասխան՝ x = 25, անկյունները՝ 70° և 110°։
21.Բացատրի՛ր, թե ինչու երկու ուղիղների՝ չհատվելը դեռ չի նշանակում, որ դրանք զուգահեռ են։ Երկու ուղիղների չհատվելը դեռ չի նշանակում, որ դրանք զուգահեռ են, քանի որ տարածության մեջ դրանք կարող են լինել խաչվող ուղիղներ։ Զուգահեռ ուղիղները պետք է գտնվեն միևնույն հարթության մեջ և չհատվեն։
22.Ուղղանկյունանիստի ABCD A₁B₁C₁D₁ գագաթներով դիտարկիր AB և CC₁ ուղիղները։ Որոշի՛ր դրանց փոխդասավորությունը։ AB և CC₁ ուղիղները խաչվող են, քանի որ չեն հատվում, զուգահեռ չեն և միևնույն հարթության մեջ չեն գտնվում։