Հանրահաշիվ. Հոկտեմբերի 16.

Հաշվել աստիճանների արժեքները։

  1. 16¹ᐟ² = √16 = 4
  2. 27¹ᐟ³ = ∛27 = 3
  3. 81¹ᐟ⁴= ⁴√81 = 3
  4. 32¹ᐟ⁵= ⁵√32 = 2
  5. 125²ᐟ³= (∛125)² = 5² = 25

2. Հաշվել՝ կիրառելով աստիճանների հատկությունները։

  1. 64²ᐟ³ = (∛64)² = 4² = 16
  2. 16³ᐟ⁴ = (⁴√16)³ = 2³ = 8
  3. 81³ᐟ² = (√81)³ = 9³ = 729
  4. 25⁻¹ᐟ² = 1251/2=15
  5. 8⁻²ᐟ³ = 1/(∛8)² = 1/4

3. Պարզեցնել արտահայտությունները։

  1. a¹ᐟ² · a³ᐟ², եթե a > 0։ ¹ᐟ² · a³ᐟ² = a²
  2. x⁵ᐟ³ · x¹ᐟ³, եթե x > 0։ x⁵ᐟ³ · x¹ᐟ³ = x²
  3. a⁷ᐟ⁴ / a³ᐟ⁴, եթե a > 0։ a⁷ᐟ⁴ / a³ᐟ⁴ = a
  4. (b²ᐟ³)³, եթե b > 0։ (b²ᐟ³)³ = b²
  5. 27²ᐟ³ · 9⁻¹ᐟ²։ 27²ᐟ³ · 9⁻¹ᐟ² = 9 · 1/3 = 3

4. Հաշվել կամ լուծել հավասարումները։

  1. 16⁻³ᐟ⁴ · 8²ᐟ³։ 16⁻³ᐟ⁴ · 8²ᐟ³ = 1/8 · 4 = 1/2
  2. 32²ᐟ⁵ / 4¹ᐟ²։ 32²ᐟ⁵ / 4¹ᐟ² = 4 / 2 =2

Երկրաչափություն. Հոկտեմբերի 15.

Թեմա՝ Երկու ուղիղների փոխդասավորության դեպքերը

  1. Տարածության մեջ երկու ուղիղներ ունեն մեկ ընդհանուր կետ։ Ի՞նչ փոխդասավորություն ունեն այդ ուղիղները։ Հատվում են:
  2. Երկու ուղիղներ գտնվում են միևնույն հարթության մեջ և չունեն ընդհանուր կետ։ Ի՞նչ փոխդասավորություն ունեն դրանք։ Զուգահեռ են:
  3. Տարածության մեջ երկու ուղիղներ չեն հատվում և միևնույն հարթության մեջ չեն գտնվում։ Ի՞նչ փոխդասավորություն ունեն դրանք։ Խաչվող են:
  4. a և b ուղիղները հատվում են O կետում։ Քանի՞ ընդհանուր կետ ունեն այդ ուղիղները։ Ունեն մեկ ընդհանուր կետ՝ O:
  5. a և b ուղիղները զուգահեռ են։ Կարո՞ղ են դրանք ունենալ ընդհանուր կետ։ Չեն կարող ունենալ ընդհանուր կետ։
  6. Բերե՛ք տարածության մեջ խաչվող երկու ուղիղների օրինակ։ Խաչվող ուղիղների օրինակ են խորանարդի AB և CC₁ ուղիղները։
  7. ABCD քառակուսու AB և CD ուղիղներն ինչպիսի՞ փոխդասավորություն ունեն։ Զուգահեռ:
  1. ABC եռանկյան AB և AC կողմերը պարունակող ուղիղներն ինչպիսի՞ փոխդասավորություն ունեն։ Հատվող ուղիղներ են, քանի որ ունեն A ընդհանուր կետը։
  2. ABCD քառակուսու AB և CD ուղիղներն ինչպիսի՞ փոխդասավորություն ունեն։ Իսկ AB և BC ուղիղնե՞րը։ AB և CD ուղիղները զուգահեռ են, իսկ AB և BC ուղիղները՝ հատվող։
  3. ABCDA1B1C1D1 խորանարդում որոշե՛ք AB և CC1 ուղիղների փոխդասավորությունը։ Խաչվող ուղիղներ են։
  4. Նույն խորանարդում որոշե՛ք AB և A1B1 ուղիղների փոխդասավորությունը։ Զուգահեռ են:
  5. Նույն խորանարդում որոշե՛ք AB և BC ուղիղների փոխդասավորությունը։ Հատվող ուղիղներ են։
  6. Նույն խորանարդում որոշե՛ք AB և DD1 ուղիղների փոխդասավորությունը։ Խաչվող ուղիղներ են։
  7. Նույն խորանարդում որոշե՛ք AB և C1D1 ուղիղների փոխդասավորությունը։ Զուգահեռ ուղիղներ են։
  1. Տարածության մեջ a և b ուղիղները չեն հատվում։ Կարելի՞ է պնդել, որ դրանք զուգահեռ են։ Հիմնավորե՛ք պատասխանը։ Չի կարելի։ Դրանք կարող են լինել ինչպես զուգահեռ, այնպես էլ խաչվող ուղիղներ։
  2. a և b ուղիղները զուգահեռ են, իսկ b և c ուղիղները հատվում են։ Կարելի՞ է եզրակացնել, որ a և c ուղիղները նույնպես հատվում են։ Հիմնավորե՛ք պատասխանը։ Ո՛չ, չի կարելի։ a և c ուղիղները կարող են լինել խաչվող։
  3. ABCDA1B1C1D1 խորանարդում որոշե՛ք AB և B1C1 ուղիղների փոխդասավորությունը։ Խաչվող ուղիղներ են։
  4. Նույն խորանարդում որոշե՛ք AC և BB1 ուղիղների փոխդասավորությունը։ Խաչվող ուղիղներ են։
  5. Նույն խորանարդում թվարկե՛ք AB ուղղին զուգահեռ երեք ուղիղ, եթե այդպիսիք կան։ AB ուղղին զուգահեռ են՝ CD, A₁B₁ և C₁D₁ ուղիղները։
  6. Նույն խորանարդում գտե՛ք AB ուղղին խաչվող երեք ուղիղ և հիմնավորե՛ք ձեր ընտրությունը։ AB ուղղին խաչվող ուղիղներ են՝ AD, BC և CC₁։ Դրանք չեն հատվում AB-ի հետ և միևնույն հարթության մեջ չեն գտնվում։

Հիշի՛ր։ Տարածության մեջ երկու ուղիղներ կարող են լինել հատվող, զուգահեռ կամ խաչվող։ Խաչվող ուղիղները չեն հատվում և միևնույն հարթության մեջ չեն գտնվում։

Հոկտեմբերի 9. Երկրաչափություն.

Անվանի՛ր երկու ուղիղների փոխդասավորության երեք հիմնական դեպքերը։ Հատվող, զուգահեռ և խաչվող:

2. Քանի՞ ընդհանուր կետ ունեն երկու հատվող ուղիղները։ 1

3. Քանի՞ ընդհանուր կետ ունեն երկու զուգահեռ ուղիղները։ Չունեն:

4. Քանի՞ ընդհանուր կետ ունեն երկու խաչվող ուղիղները։ Չունեն:

5. Ճի՞շտ է արդյոք պնդումը. եթե երկու ուղիղներ ունեն մեկ ընդհանուր կետ, ապա դրանք զուգահեռ են։ Պատասխանդ հիմնավորի՛ր։ Սխալ է։ Եթե երկու ուղիղներ ունեն մեկ ընդհանուր կետ, ապա դրանք հատվում են և զուգահեռ չեն։

6. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած անկյուններից մեկը 40∘ է։ Գտի՛ր մյուս երեք անկյունները։ 180° − 40° = 140°: 140°, 40°, 140°

7. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած անկյուններից մեկը 125∘ է։ Գտի՛ր մնացած երեք անկյունները։ 180° − 125° = 55°: 55°, 125°, 55°։

8. Երկու կից անկյուններից մեկը մյուսից 30∘-ով մեծ է։ Գտի՛ր այդ անկյունները։ x + x + 30° = 180°
2x = 150°
x = 75°
Անկյուններն են՝ 75° և 105°։

9. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած հակադիր անկյունները նշանակված են 3x+10∘ և 5x−30∘։ Գտի՛ր x-ը և անկյունների չափերը։ 3x + 10° = 5x − 30°
40 = 2x
x = 20
3 · 20 + 10 = 70°
5 · 20 − 30 = 70°
Պատասխան՝ x = 20, անկյունները՝ 70°։

10. Երկու կից անկյունները հարաբերում են ինչպես 2:7։ Գտի՛ր այդ անկյունները։

11. a∥b։ Երրորդ ուղիղը հատում է այդ ուղիղները։ Եթե համապատասխան անկյուններից մեկը 65∘ է, որքա՞ն է մյուս համապատասխան անկյունը։ Համապատասխան անկյունները հավասար են, հետևաբար մյուս անկյունը նույնպես 65°:

12. Երկու զուգահեռ ուղիղներ հատվում են երրորդ ուղիղով։ Խաչադիր ներքին անկյուններից մեկը 112∘ է։ Գտի՛ր մյուս խաչադիր ներքին անկյունը։ Խաչադիր ներքին անկյունները հավասար են, հետևաբար մյուս անկյունը 112°:

13. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած միակողմանի ներքին անկյուններից մեկը 75∘ է։ Որքա՞ն պետք է լինի մյուսը, որպեսզի ուղիղները զուգահեռ լինեն։ 105°։

14. Երկու ուղիղներ հատվում են 90∘ անկյան տակ։ Ինչպե՞ս են կոչվում այդ ուղիղները։ Ուղղահայաց ուղիղներ։

15. a⊥b, իսկ c∥a։ Ի՞նչ դիրք ունեն b և c ուղիղները։ Հիմնավորի՛ր պատասխանդ։ b և c ուղիղները ուղղահայաց են, քանի որ a և c ուղիղները զուգահեռ են, իսկ b-ն ուղղահայաց է a-ին։

16. Երկու կից անկյուններից մեկը 4x+20∘ է, մյուսը՝ 2x+40∘։ Գտի՛ր x-ը և անկյունների չափերը։ 4x + 20° + 2x + 40° = 180°
6x + 60° = 180°
6x = 120°
x = 20
4 · 20 + 20 = 100°
2 · 20 + 40 = 80°
Պատասխան՝ x = 20, անկյունները՝ 100° և 80°։

17. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած հակադիր անկյունները 7x−15∘ և 4x+30∘ են։ Գտի՛ր x-ը և այդ անկյունների չափերը։ 7x − 15° = 4x + 30°
3x = 45°
x = 15
7 · 15 − 15 = 90°
4 · 15 + 30 = 90°
Պատասխան՝ x = 15, անկյունները՝ 90°։

18. Երկու զուգահեռ ուղիղներ հատվում են երրորդ ուղիղով։ Միակողմանի ներքին անկյունները հավասար են 3x+15∘ և 5x+5∘։ Գտի՛ր xx-ը և անկյունների չափերը։ 3x + 15° + 5x + 5° = 180°
8x + 20° = 180°
8x = 160°
x = 20
3 · 20 + 15 = 75°
5 · 20 + 5 = 105°
Պատասխան՝ x = 20, անկյունները՝ 75° և 105°։

19. Երկու ուղիղների հատումից առաջացած անկյուններից մեկը մյուսից երեք անգամ մեծ է։ Գտի՛ր բոլոր չորս անկյունները։ Բոլոր չորս անկյուններն են՝ 45°, 135°, 45°, 135°։

20. Երկու ուղիղներ հատվում են երրորդ ուղիղով։ Միակողմանի ներքին անկյունները հավասար են 2x+20∘ և 4x+10∘։

ա) Գտի՛ր x-ը, եթե առաջին երկու ուղիղները զուգահեռ են։

բ) Գտի՛ր այդ երկու անկյունների չափերը։

ա)
2x + 20° + 4x + 10° = 180°
6x + 30° = 180°
6x = 150°
x = 25
բ)
2 · 25 + 20 = 70°
4 · 25 + 10 = 110°
Պատասխան՝ x = 25, անկյունները՝ 70° և 110°։

21.Բացատրի՛ր, թե ինչու երկու ուղիղների՝ չհատվելը դեռ չի նշանակում, որ դրանք զուգահեռ են։ Երկու ուղիղների չհատվելը դեռ չի նշանակում, որ դրանք զուգահեռ են, քանի որ տարածության մեջ դրանք կարող են լինել խաչվող ուղիղներ։ Զուգահեռ ուղիղները պետք է գտնվեն միևնույն հարթության մեջ և չհատվեն։

22.Ուղղանկյունանիստի ABCD A₁B₁C₁D₁ գագաթներով դիտարկիր AB և CC₁ ուղիղները։ Որոշի՛ր դրանց փոխդասավորությունը։ AB և CC₁ ուղիղները խաչվող են, քանի որ չեն հատվում, զուգահեռ չեն և միևնույն հարթության մեջ չեն գտնվում։

Հանրահաշիվ. Հոկտեմբերի 8.

Իրական թվի n-րդ աստիճանի արմատ

  1. Հաշվել՝

∛(-216) + ⁴√81 = -6 + 3 = -3

−2163+814

  1. Հաշվել՝

⁵√32 — ∛(-27) = 2 — (-3) = 5

325−−273

  1. Հաշվել՝

⁶√729 + ∛(-64) = 3 — 4 = -1

7296+−643

  1. Պարզեցնել՝

√54 + √16 = √(9·6) + 4 = 3√6 + 4

543+163

  1. Պարզեցնել՝

⁴√80 — ⁴√5 = ⁴√(16·5) — ⁴√5 = 2⁴√5 — ⁴√5 = ⁴√5

804−54

  1. Պարզեցնել՝

∛128 — 2∛16 = 4∛2 — 2·2∛2 = 0

1283−2163

  1. Պարզեցնել՝

⁵√96 + ⁵√3 = ⁵√(32·3) + ⁵√3 = 2⁵√3 + ⁵√3 = 3⁵√3

965+35

  1. Հաշվել՝

∛(8/27) + ∛(125/64) = 2/3 + 5/4 = 8/12 + 15/12 = 23/12

8273+125643

  1. Հաշվել՝

⁴√(81/16) — ⁴√(1/16) = 3/2 — 1/2 = 1

81164−1164

  1. Պարզեցնել՝

∛(x⁶y³) = x²y

x6y33

եթե x<0, y>0։

  1. Պարզեցնել՝

√(16a⁸b⁴) = 4a⁴b²

16a8b44

եթե a,b∈R։

  1. Պարզեցնել՝

⁶√(64x¹²y⁶) = 2x²|y| = -2x²y

64x12y66

եթե x<0, y<0։

  1. Գտնել x-ը՝

∛(2x — 1) = 3
2x — 1 = 27
2x = 28
x = 14

2x−13=3

  1. Գտնել x-ը՝

⁴√(x + 6) = 2
x + 6 = 16
x = 10

x+64=2

  1. Գտնել x-ը՝

⁵√(3x + 2) = -2
3x + 2 = -32
3x = -34
x = -34/3

3x+25=−2

  1. Լուծել՝

∛(x + 1) = x — 1
x + 1 = (x — 1)³
x³ — 3x² + 2x — 2 = 0

x+13=x−1

  1. Լուծել՝

⁴√(x — 1) = 2
x — 1 = 16
x = 17

x−14=2

  1. Լուծել՝

∛(x² — 4) = 2
x² — 4 = 8
x² = 12
x = ±2√3

x2−43=2

  1. Համեմատել՝

⁶√20 < ∛5

206և5