03.19.25
Որ ալիքներն են կոչվում պարբերական
- Պարբերական ալիքներ են կոչվում այն ալիքները, որոնցում միջավայրի մասնիկները տատանվում են պարբերաբար՝ որոշակի ժամանակահատվածի (պարբերության) ընթացքում։
Ինչպես է առաջանում և տարածվում սեղմման դեֆորմացիայի ալիքը
- Սեղմման դեֆորմացիայի ալիքը առաջանում է, երբ մարմնի որոշ հատվածում ճնշում է գործադրվում, և այդ ճնշումը տարածվում է միջավայրի մասնիկների միջև առաձգական ուժերի շնորհիվ։
Ո՞ր ալիքն են անվանում մենավոր
- Մենավոր (սոլիտոնային) ալիք է կոչվում այն ալիքը, որը մեկ անգամ է առաջանում, չունի կրկնվող պարբերություն և պահպանվում է երկար ժամանակ առանց ձևի զգալի փոփոխության։
Ինչպե՞ս կարելի է ցուցադրել երկար պարանի երկայնքով «վազող» մենավոր ալիքը
- Եթե երկար պարանի մեկ ծայրը կտրուկ բարձրացնենք և ապա իջեցնենք, այդտեղ կստեղծվի մենավոր ալիք, որը կտեղափոխվի պարանի երկայնքով։
Ի՞նչ հատկանիշ է բնորոշ բոլոր մեխանիկական ալիքներին
- Բոլոր մեխանիկական ալիքները պահանջում են միջավայր՝ տարածման համար, և դրանք էներգիա են փոխանցում առանց միջավայրի մասնիկների տեղաշարժի։
Բացատրել, թե ինչպե՞ս է գոյանում առաձգական ալիքը
- Առաձգական ալիքը գոյանում է, երբ միջավայրի մասնիկները տատանվում են, և այդ տատանումները փոխանցվում են հարևան մասնիկներին միջավայրի առաձգականության շնորհիվ։
Ո՞ր ալիքներն են կոչվում լայնական: Բերել լայնական ալիքների օրինակներ
- Լայնական ալիքներն այն ալիքներն են, որոնցում միջավայրի մասնիկները տատանվում են ալիքի տարածման ուղղությանը ուղղահայաց։
- Օրինակներ՝
- Ջրի մակերևույթին տարածվող ալիքներ
- Էլեկտրամագնիսական ալիքներ
- Լույսի ալիքները
Ո՞ր ալիքներն են կոչվում երկայնական : Բերել օրինակներ
- Երկայնական ալիքներում միջավայրի մասնիկները տատանվում են ալիքի տարածման ուղղությամբ։
- Օրինակներ՝
- Ձայնային ալիքները օդում
- Երկրաշարժի P-ալիքները
Ինչպիսի՞ տատանումներ են կատարում միջավայրի մասնիկները, երբ այդ միջավայրով առաձգական ալիք է տարածվում
- Տատանումների բնույթը կախված է ալիքի տեսակից․
- Երկայնական ալիքների դեպքում մասնիկները տատանվում են ալիքի տարածման ուղղությամբ։
- Լայնական ալիքների դեպքում մասնիկները տատանվում են ուղղահայաց դեպի ալիքի տարածման ուղղությունը։
Ո՞ր երևույթներն են հաստատում, որ ալիքը տարածվում է վերջավոր արագությամբ
- Ձայնի դանդաղ տարածումը (օրինակ՝ կայծակի լույսը տեսնում ենք ավելի շուտ, քան լսում ենք որոտը)
- Ջրի ալիքների տարածման արագությունը
- Սեյսմիկ ալիքների տարածումը երկրաշարժերի ժամանակ
Մաթեմատիկորեն ինչպես է սահմանվում ալիքի տարածման արագությունը
- Ալիքի արագությունը (v) որոշվում է հետևյալ բանաձևով. v=λfv = \lambda fv=λf որտեղ
- λ\lambdaλ – ալիքի երկարությունն է,
- fff – ալիքի հաճախությունը։
Ի՞նչ է պարբերական ալիքի երկարությունը
- Ալիքի երկարությունը (λ) այն հեռավորությունն է, որը ալիքն անցնում է մեկ ամբողջական պարբերության ընթացքում։
Ինչպե՞ս է ալիքի տարածման արագությունը կապված ալիքի երկարության և տատանումների պարբերության կամ հաճախության հետ
- Ալիքի արագությունը հաշվարկվում է v=λfv = \lambda fv=λf
- Որքան մեծ է ալիքի երկարությունը, այնքան դանդաղ կարող է լինել նրա հաճախությունը նույն արագության դեպքում։
Ինչո՞վ է պայմանավորված ալիքի երկարությունը և տատանումների հաճախությունը
- Ալիքի երկարությունը կախված է ալիքի առաջացման աղբյուրից և միջավայրի հատկություններից։
- Տատանումների հաճախությունը կախված է ալիքի աղբյուրի բնույթից։
Ի՞նչ է երկրաշարժի ուժգնությունը: Ի՞նչ է մագնիտուտը: Ո՞րն է դրանց տարբերությունը
- Երկրաշարժի ուժգնությունը ցույց է տալիս երկրաշարժի ազդեցությունը մարդկանց, շենքերի և բնական միջավայրի վրա։
- Մագնիտուտը ցույց է տալիս երկրաշարժի ընդհանուր էներգիան։
- Տարբերությունն այն է, որ մագնիտուտը ֆիզիկական մեծություն է, իսկ ուժգնությունը գնահատվում է մարդուն և կառույցներին ունեցած ազդեցության հիման վրա։
Ի՞նչ է ձայնը; Որ հաճախություններով ալիքներն են կոչվում ձայնային
- Ձայնը մեխանիկական ալիք է, որը տարածվում է միջավայրում՝ ստեղծելով լսելի տատանումներ։
- 20 Հց-ից մինչև 20 կՀց հաճախություններով ալիքները կոչվում են ձայնային, քանի որ դրանք ընկալվում են մարդու լսողությամբ։
Ի՞նչ է պարզ ձայնը կամ երաժշտական տոնը: Ի՞նչ է ձայնի հնչերանգը
- Պարզ ձայնը կամ երաժշտական տոնը միատարր հաճախականությամբ ձայնն է, որը չի պարունակում լրացուցիչ բաղադրիչներ։
- Հնչերանգը ձայնի առանձնահատկությունն է, որը տարբերում է տարբեր աղբյուրներից եկող ձայները՝ անգամ եթե նրանք ունեն նույն հաճախականությունը։
Ի՞նչ է արձագանքը, անդրաձայնը; Որ առաձգական ալիքներն են անվանում ենթաձայն
- Արձագանքը ձայնային ալիքի անդրադարձն է որևէ մակերևույթից, երբ այն հետ է վերադառնում դեպի լսողը։
- Անդրաձայնը հնչյունի կարճաժամկետ հետաձգված կրկնությունն է, որն առաջանում է ալիքի անդրադարձից։
- Ենթաձայնային ալիքներ են կոչվում 20 Հց-ից պակաս հաճախականություն ունեցող ալիքները, որոնք մարդիկ չեն լսում, սակայն որոշ կենդանիներ կարող են ընկալել։
My mother
My mom’s name is Diana. She was born on February 12, 1987 and turned 38. She is an incredibly beautiful, very smart and talented woman. She is not tall, with light hair and brown eyes. She worked as a journalist for a long time and now works as a TV presenter. She understands me perfectly and supports me, but she can also be serious and give good advice. We are very similar in character. She doesn’t really know how to cook but there are dishes that she makes magically. She always helps with homework and doesn’t scold for grades. She’s not my mom, she’s my best friend and an example of a woman.
Լաբորատոր աշխատանք․ Թելավոր ճոճանակի տատանումների ուսումասիրում:
Նպատակը․ Ճոճանակի թելի երկարությունից տատանումների պարբերության և հաճախության կախվածության պարզաբանումը:
Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․ Անցքով կամ կեռիկով գնդիկ,թել,ամրակալան՝կցորդիչով և թաթով,վայրկենաչափ կամ վայկենացույց,չափերիզ։
Աշխատանքի ընթացքը․ Չափաժապավենով չափեցի 100սմ երկարությամբ թել, որից կախեցի կեռիկով մետաղյա գնդիկ,այն կախեցի ամրակալանի կեռիկից։ Թելով գնդիկը կախեցինք ամրակալանի կցորդիչից այնպես,որ նա փոքր-ինչ սեղանից կամ գետնից բարձր լինի: Ժապավենը դրեցի կախված գնդիկը տակ և հավասարակշռության դիրքից շեղեցի 8-ից 10սմ, և բաց թողելու պահին սեղմեցի ժամացույցի վարկյանաչափը։ Չափեցի 40 լրիվ տատանումների ժամանակը,բանաձևերով հաշվեցի տատանումների պարբերությունը և հաճախությունը: Արդյունքները՝
l=100 սմ T=t/N
t= T=N/t
N=40
T; ν=?
Փորձը կրկնեցի՝ կարճացնելով թելը չորս անգամ,տատանումների լայնույթը դարձնելով– 2սմ- ից 3սմ:
l=25 սմ T=t/N
t= T=N/t
N=40
T; ν=?
Արեցի եզրակացություն՝ Ճոճանակի թելի երկարությունից տատանումների պարբերության և հաճախության կախումների վերաբերյալ։
ՆՈՐ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆԱՍԻԱԿԱՆ ՈՒՂԻՆ. ՃԱՊՈՆԻԱ
1. Ճապոնիային չհաջողվեց պահպանել «փակ պետության» կարգավիճակը, քանի որ արևմտյան երկրները ԱՄՆ, Ռուսաստան, Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա ստիպեցին նրան բացել նավահանգիստները և ընդունել առևտրային պայմանագրեր։
2.Տապալվեց սյոգունների իշխանությունը և պետության կառավարումը վերադարձվեց կայսերական ընտանիքին։ 15–ամյա արքայազն Մուցուհիտոն հռչակվեց կայսր։ Տոկիոն դարձավ պետության նոր մայրաքաղաքը:
3.Անիրավահավասար պայմանագիր — Պայմանագիր, որը կնքող կողմերից
մեկը միակողմանի զիջումներ է անում մյուսին՝ սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այլ պատճառով։
4.Սահմանադրական միապետությունը իշխանության համակարգ է, որտեղ միապետը զրկված է իրական իշխանությունից, և պետական գործերը կարգավորվում են սահմանադրությամբ, իսկ իշխանությունը իրականացնում են ընտրված պաշտոնյաներ։
5.Նման կառավարման համակարգ XIX-XX դարերում կար Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում և այլ եվրոպական երկրներում։
6.Արդիականացման արդյունքում փոխվեց հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, հաստատվեց դասային հավասարություն։
7.Երկրի տնտեսությունը և հասարակական–քաղաքական կյանքը արդիականացվեցին։ Առաջացան մենատիրություններ, դրամատներ, ստեղծվեց համազգային շուկա։ Ճապոնական ապրանքները սկսեցին
արտահանվել տարբեր երկրներ, արտաքին շուկաներում դրանք հաջողությամբ մրցակցում էին արևմտաեվրոպական զարգացած երկրների արտադրանքի
հետ։ Դասային խտրականությունը վերացել էր, կրթվածությունը աճել էր, տնտեսությունը հիմնված էր արդյունաբերության և առևտրի վրա,իսկ հայրենասիրությունն ու կայսեր հանդեպ հավատարմությունը կարևոր արժեքներ էին։
Սյոգունության վերացումը
1.Վերհիշի՛ր, թե ինչ է սյոգունությունը։
Սյոգունությունը Ճապոնիայում ռազմական դիկտատուրայի համակարգ էր, որտեղ իրական իշխանությունը պատկանում էր սյոգունին՝ գլխավոր զորահրամանատարին: Սյոգունը կառավարում էր երկիրը և ղեկավարում զինվորական ուժերը, մինչդեռ կայսրությունը զերծ էր քաղաքական առօրյայից։Այս համակարգը գործեց 1192-1867 թվականներին:
2.Ճապոնիայում ե՞րբ սկսվեց հեղափոխությունը։
Ճապոնիայում ծավալված ընդդիմադիր շարժումը հանգեցրեց 1867–1868 թթ. հեղափոխությանը։
3.Ո՞վ դարձավ կայսր, ի՞նչ անունով է նա հայտնի
15–ամյա արքայազն Մուցուհիտոն
հռչակվեց կայսր։
3 | 2. Ճապոնիայում ե՞րբ է ընդունվել սահմանադրություն։
1889 թ. ընդունված հիմնական օրենքով Ճապոնիան դարձավ սահմանադրական միապետություն։
5. Ինչպիսի՞ պետություն դարձավ նա ըստ Սահմանադրության։
Սահմանադրությունը քաղաքացիներին տվեց ժողովրդավարական ազատություններ։ Հիմնական օրենքը, չնայած իր պահպանողական բնույթին,նպաստեց հասարակական կյանքի աշխուժացմանը։Առաջացան կուսակցություններ, հասարակական կազ-մակերպություններ և տարաբնույթ շարժումներ։
6. Ինչպե՞ս էին վերաբերվում ճապոնացիները կայսրի
Բոլոր ճապոնացիները, որպեսհայրենասիրության գերագույն դրսևորում, պետք է
նվիրված լինեին կայսրին։
6 | 2 Թվարկի՛ր Ճապոնիայի արդիականացման գլխավոր արդյունքները։
Արդիականացման արդյունքում փոխվեց հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, հաստատվեց դասային հավասարություն։
7. Սոցիալական ի՞նչ փոփոխություններ տեղի ունեցան երկրում։
Մարդկանց կենսամակարդակի կտրուկ բարձրացման շնորհիվ բնակչության թիվը գրեթե կրկնապատկվեց՝ հասնելով ավելի քան 72 միլիոնի։ Կազմավորվեցին դարաշրջանին բնորոշ խոշոր քաղաքներ՝ Տոկիո, Օսակա և այլն։
Պատմություն.
- Նոր ժամանակների շեմին տեղի ունեցան իրադարձություններ և ընթացան երևույթներ, որոնք արմատապես փոխեցին մարդկային քաղաքակրթությունը։ Դրանցից էին Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները։
• Ներկայացրե՛ք Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների նախադրյալները։ Թվարկե՛ք նշանավոր ծովագնացների և նրանց հայտնագործությունները: Ի՞նչ հետևանքներ ունեցան Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները:
Միջնադարում հիմնականում գործել էին ավանդական ծովագնացություն և քարավանային առևտուրը, սակայն նոր գիտելիքների և տեխնոլոգիաների զարգացումը, ինչպիսիք էին նավարկության գործիքները և կարտոգրաֆիան, նպաստեցին հայտնագործությունների սկսմանը:
Նշանավոր ծովագնացներ և հայտնագործությունները
- Կրիստոֆոր Կոլումբոս – Ամերիկայի հայտնագործում, 1492
- Վասկո դա Գամա – Կամպոչիայի ծովագնացություն (Ինդիա)
Հետևանքներ
Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները նպաստեցին գաղութացման, առևտրի զարգացման և մշակութային փոխանակմանը։
2. Վաղ միջնադարում անտիկ հունահռոմեական մշակույթը հիմնականում մոռացությանէր մատնվել: Սակայն XIVդ. սկսած՝ փորձերէին արվում վերականգնելու և օգտագործելու այն: Այսպես սկսվեց Վերածննդի դարաշրջանը:
• Ի՞նչ է Վերածնունդը: Փորձե՛ք պարզաբանել դրա նախադրյալները: Թվարկե՛ք Վերածննդի հայտնի ներկայացուցիչների: Վերհանե՛ք Վերածննդի նշանակությունը:
Վերածնունդը մարդկության մտածելակերպի վերածնունդն էր՝ կենտրոնանալով գիտության, արվեստի և մշակույթի վերակենդանացման վրա: Նախադրյալներ՝ հին հունական և հռոմեական մշակույթի վերաիմաստավորումը:
Հայտնի ներկայացուցիչներ
Լեոնարդո դա Վինչի, Միքելանջելո, Ռաֆայել:
Significance
Վերածնունդը հանգեցրեց մշակութային և գիտական առաջընթացի՝ հաստատելով մարդու անհատականությունը։
3. Եվրոպայում տեղի ունեցած հասարակական տեղաշարժերը պահանջում էին փոփոխություններ կատարել նաև քրիստոնեական եկեղեցու ներսում: Պապականությունը, ընդհակառակը, խստացրեց հալածանքները փոփոխությունների կողմնակիցների նկատմամբ: Սակայն դա արդյունք չտ վեց: Սկսվեց Ռեֆորմացիայի դարաշրջանը:
• Ի՞նչ է Ռեֆորմացիան, նշե՛ք հայտնի գործիչների։ Ո՞ւմ էին անվանում «Ժնևի պապ»: Ի՞նչ է Հակառեֆորմացիան: Ե՞րբ է հրա տարակվել «Արգելված գրքերի» առաջին ցու ցակը: Ի՞նչ արդյունքներ տվեց Ռեֆորմացիան:
Մարտին Լյութեր և Հուլդրիխ Ցվինգլի, որոնք իրենց գործողություններով մտավարկել են կրոնական փոփոխություններ:
«Ժնևի պապ» – Ժան Կալվին, որը ժնևում հաստատել էր կրոնական հեղափոխություն:
Հակառեֆորմացիա – Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից կատարված հակազդեցություն ռեֆորմացիայի գաղափարներին։
Արգելված գրքեր – 1559 թվականը։
4. Վերածնունդը, Ռեֆորմացիան, Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները, նոր գիտության ձևավորումը շաղկապող կամուրջէին միջնադարի Եվրոպայի և նոր դարերի Եվրոպայի միջև: Սակայն միջնադարը իր տեղը դժվարությամբէր զիջում նոր ժամանակներին, ինչի արդյունքում էլ տեղիէին ունենում բախումներ հնի և նորի միջև:
• Ե՞րբ է տեղի ունեցել Նիդերլանդական հեղափոխությունը և ի՞նչ նշանակություն է ունեցել:
1568-1648 թվականներ, կապված խորթ կառավարումից և կաթոլիկ եկեղեցու ազդեցությունից ազատագրման ցանկության հետ։
5. Միջնադարի ավարտին ավելի աճեց ճշգրիտ գիտելիքների պահանջարկը: Նման գիտելիքներ կա րողէին ձեռք բերվել փորձի ու գիտական հայտնագործությունների միջոցով: Առաջին գիտական հեղափոխությունը Վերածննդի և Ռեֆորմացիայի հետ նախապատրաստեց նոր Եվրոպայի ծնունդը:
• Բացատրե՛ք Առաջին գիտական հեղափոխություն հասկացությունը: Թվարկե՛ք նոր գի տության հայտնի ներկայացուցիչների և գնահատե՛ք նրանց ներդրումը գիտության զար գացման գործում: Ի՞նչ նշանակություն է ունեցել Առաջին գիտական հեղափոխությունը:
Քաղաքական, տնտեսական և կրոնական փոփոխությունների հետևանքով ծագած նոր մոտեցում դեպի գիտություն:
Հայտնի ներկայացուցիչներ
Կոպեռնիկոս, Գալիլեո Գալիլեյ, Նյուտոն:
Significance
Նախապատրաստեց նոր ժամանակների գիտության զարգացում։
6. XVII դարից մինչև XIX դարի կեսերը արդյունաբերական հասարակության պատմության առաջին շրջափուլն է: Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում աստիճանաբար ձևավորվեց նոր հասարակությունը, արմատական փոփոխությունների ենթարկվեց մարդկանց հասարա կա կան և անձնա կան կյանքը։ 96
• Ի՞նչ է արդյունաբերական հեղաշրջումը: Որո՞նք էին դրա նախադրյալները: Տնտեսա կան և սոցիալական ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ այն:
XVIII դար, տեխնոլոգիական առաջընթացներ և արտադրության մեթոդների փոփոխություն:
Նախադրյալներ
Գիտական հայտնագործությունները, գյուղատնտեսության զարգացումը։
Հետևանքներ
Գյուղատնտեսությունից դեպի արդյունաբերություն անցում:
7. XVII–XVIII դարերում Եվրոպայում և Ամերիկայում ծավալվեց մի հուժկու գաղափարա կան շարժում, որը պատմության մեջ հայտնիէ «լուսավորություն» անունով։
• Ինչո՞ւ է շարժումն այդպես կոչվել: Թվարկե՛ք նշանավոր լուսավորական գործիչների: Որո՞նք են լուսավորականների հիմնական գաղափարները: Արժևորե՛ք շարժումը։
Ֆրանսիայի և Անգլիայի լուսավորական շարժման գաղափարները, որոնք կենտրոնանում էին մարդու իրավունքի վրա:
Նշանավոր գործիչներ
Վոլտեր, Ռուսո, Դիդրո:
8. XVII-XVIII դարերում մի քանի երկրներում տեղի ունեցան հեղափոխություններ։ Հեղափոխությունը ձեր բազատեց ազ գերի ստեղծագործ ներուժը և մղեց կենսական խնդիրների լուծման նպատակին։
• Ի՞նչ է հեղափոխությունը: XVII XVIII դարերում ո՞ր երկրներում և ե՞րբ են տեղի ունեցել հեղափոխություններ: Նշե՛ք հայտնի գործիչներին, ներկայացրե՛ք այդ հեղափոխություն ների արդյունքները՝ ըստ երկրների: Կազմե՛ք համապատասխան աղյուսակ: Դրանցից ո՞րը և ինչո՞ւ է պատմության մեջ մտել Մեծ հեղափոխություն անունով:
Ամերիկյան, Ֆրանսիական հեղափոխություններ (1776, 1789):
Մեծ հեղափոխություն – Ֆրանսիական հեղափոխություն:
9. Նոր դարերում ա վանդական հա սարա կական հարաբերությունները խոչընդո տում էին Արևելքի երկրների առաջընթացը։ Բացառությամբ Ճապոնիայի՝ մյուս երկրները չարդիականացան։
• Պարզաբանե՛ք ավանդական հասարակության բնորոշ կողմերը: Թվարկե՛ք ավանդա կան համարվող երկրներ: Ի՞նչ է Արևելյան հարցը: Ձեր կարծիքով ո՞րն էր Իրանի հե տամնացության գլխավոր պատճառը: • Նոր դարերում ինչո՞ւ Հնդկաստանն ու Չինաստանը հետադիմեցին: Ովքե՞րէին մրցակցում Հնդկաստանին տիրանալու հա մար: • Ո՞ր իրադարձությունների արդյունքում Ճապոնիայում հաստատվեց սահմանադրա կան միապետություն: Վերհանե՛ք նրա արդիականացման հիմնական արդյունքները:
Ավանդական հասարակություններ
Այս հասարակություններում բացակայում էին արագ փոփոխություններ, սովորաբար հիմնված էին գյուղատնտեսական տնտեսության վրա:
Արևելյան հարցը – Արևելյան կայսրությունների (Ճապոնիա, Չինաստան, Օսմանյան կայսրություն) հետ դարաշրջանային խնդիրները:
Իրանի հետամնացության պատճառները – քաղաքական անկայունություն, արտաքին միջամտություններ:
10. . Արդյունաբերա կան հա սարա կության առաջին շրջափուլում զարգացած երկրներում ձևավորվեց ժամանակի պահանջներին համապատասխան կրթական համակարգ, իսկ գիտությունը բռնեց բուռն վերելքի ու ղին։
• Ո րո՞նք էին կրթության և գիտության զարգացման պատճառները: Ներկայացրե՛ք գի տության գլխավոր նվաճումներն այս փուլում: Այս ժամանակաշրջանի ի՞նչ նշանավոր հեղինակների գիտեք գրականության և ար վեստի բնագավառներում: Նրանց ստեղ ծագործություններից որո՞նք են ձեզ հայտնի:
Կրթություն և գիտություն
Կրթության ու գիտության առաջընթացը պայմանավորված էր արդյունաբերական հեղաշրջումով:
Գիտության նվաճումներ
Կենդանի արարածների բաժանում, նոր տեխնոլոգիաներ:
11. Աստիճանաբար բարելավվումէին մարդկանց կենսապայմանները, փոխվումէին նրանց մտածելակերպը և պահանջարկը։
• Փորձե՛ք նկարագրել Նոր դարերի մարդուն. նրա առօրյան, հագուստը, ապրելու պայ մանները, զբաղ մունքները, աշխարհայացքը և այլն:
Նրա առօրյան համախմբվում էր արդիականացման ուղղությամբ, թե՛ աշխատանքային, թե՛ սոցիալական հարաբերություններում:
Աշխարհագրություն. Ինքնաստուգում
1․ Ո՞ր պետությունն է գտնվում երկու աշխարհամասում.
1) Թուրքիան 2) Իրաքը 3) Սիրիան 4) Լիբանանը
2․ Միջերկրական ծով ելք չունեցող պետություն է.
1) Կիպրոսը 2) Սիրիան 3) Լիբանանը 4) Իրաքը
3․Ընտրել «պետություն — մայրաքաղաք» համապատասխանությունների ճիշտ
շարքը.
1․Իրաք ա. Բեյրութ
2․ Իրան բ. Թեհրան
3․ Լիբանան գ. Էր–Ռիադ
4․ Սաուդյան Արաբիա դ. Բաղդադ
1) 1–բ, 2–ա, 3–դ, 4–գ 3) 1–դ, 2–բ, 3–ա, 4–գ
2) 1–գ, 2–դ, 3–բ, 4–ա 4) 1–ա, 2–գ, 3–բ, 4–դ
4․ Ո՞ր շարքի երկրները Հարավարևմտյան Ասիայում չեն.
1) Հայաստան, Վրաստան, Լիբանան
2) Թուրքիա, Ադրբեջան, Քուվեյթ
3) Ուզբեկստան, Տաջիկստան,Թուրքմենստան 4) Սաուդյան Արաբիա, Կիպրոս, Եմեն
5․ Ո՞ր զույգի գետերն են հոսում Հարավարևմտյան Ասիայի տարածքով.
1) Ամուդարյա և Սիրդարյա 3) Ուրալ և Պեչորա
2) Տիգրիս և Եփրատ 4) Գանգես և Բրահմապուտրա
6․ Հարավարևմտյան Ասիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ.
1) Այստեղ է կենտրոնացված ածխի համաշխարհային պաշարների 2/3–ը:
2) Ծայր հարավային մասն աչքի է ընկնում լեռնային ռելիեֆով:
3) Տարածաշրջանն աշխարհում առաջինն է փյունիկյան արմավի մշակությամբ:
4) Տարածաշրջանի տնտեսապես ամենազարգացած պետությունը Թուրքիան է:
7․ Հարավարևմտյան Ասիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է սխալ.
1) Լիբանանում զարգացման բարձր մակարդակի է հասել ֆինանսավարկային
համակարգը:
2) Տարածաշրջանի տնտեսապես ամենազարգացած պետությունը Իսրայելն է:
3) Թուրքիայի տնտեսության առաջատար ճյուղը նավթարդյունաբերությունն է:
4) Իրանը և Իրաքը փյունիկյան արմավի մշակությամբ աշխարհի առաջատար
երկրներն են:
8․ Հարավարևմտյան Ասիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է սխալ.
1) Այստեղ է առաջացել բուդդայականությունը:
2) Երկրների մեծ մասի բնակչության կազմում գերակշռում են տղամարդիկ:
3) Երկրների մեծ մասի արդյունաբերության կառուցվածքում առաջատար դերն
արդյունահանող ճյուղերինն է:
4) Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղը բուսաբուծությունն է։
9․ Վրաստանի քաղաքներ են.
1) Ռուսթավին և Կասպին 3) Սումգաիթը և Բաթումը
2) Իզմիրը և Փոթին 4) Թել Ավիվը
10․ Ընտրել «հանքավայր — հանքային ռեսուրս» համապատասխանությունների
ճիշտ շարքը.
- Տղիբուլի ա. մանգան
- Մառնեուլ բ. պղինձ
- Ճիաթուրա գ. հանքային ջուր
- Բորժոմ դ. քարածուխ
1) 1–բ, 2–ա, 3–դ, 4–գ
2) 1–գ, 2–դ, 3–բ, 4–ա
11․ Ո՞ր գետն է հոսում Թուրքիայի տարածքով.
1) Եփրատը 3) Կուրը
2) Սիրդարյան 4) Ճորոխը
12․ Ո՞ր լճերն են Թուրքիայի տարածքում.
1) Ուրմիան և Արալյանը 3) Կասպիցը և Լադոգան
2) Վանան և Թուզը 4) Օնեգան և Արալյանը
13․ Թուրքիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է սխալ.
1) Իսքենդերունը սև մետաղաձուլության խոշորագույն կենտրոնն է:
2) Երկրի քիմիական արդյունաբերությունն արտադրում է դեղագործական
ապրանքների համաշխարհային արտադրանքի գերակշիռ մասը:
3) Էլեկտրաէներգիայի գերակշիռ մասն արտադրվում է ջէկերում:
4) Թեթև արդյունաբերությունը երկրի արդյունաբերության ավանդական զարգացած ճյուղերից է:
14․ Թուրքիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ.
1) Տարածքի մեծությամբ առաջինն է Հարավարևմտյան Ասիա տարածաշրջանում:
2) Ափերը ողողում են Սև և Կասպից ծովերի ջրերը:
3) Հյուսիս–արևմուտքում սահմանակցում է Հունաստանին և Բուլղարիային:
4) Տիգրիս գետի վրա կառուցվել է Թուրքիայի ամենախոշոր՝ Քեբանի ջրամբարը:
15․ Իրանին սահմանակից երկրներ չեն.
1) Աֆղանստանը և Հայաստանը
2) Ռուսաստանը և Տաջիկստանը
3) Թուրքմենստանը և Թուրքիան
4) Իրաքը և Պակիստանը
16․ Իրանի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է սխալ.
1) Պարսկերենը պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքին:
2) Իրանի բնակչության մեծ մասը դավանում է իսլամի շիա ուղղությունը:
3) Իրանի սև մետաղաձուլության խոշոր կենտրոնը Սպահանն է:
4) Նավթավերամշակման խոշոր կենտրոն Աբադան քաղաքը Կասպից ծովի
ափին է:
17․ Իրանի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ.
1) Երկիրը հարուստ է ջրային և անտառային ռեսուրսներով:
2) Հարավկասպիական դաշտավայրը երկրի ամենաչորային շրջանն է:
3) Երկրի կենտրոնական շրջաններում գյուղատնտեսության հիմքը ոռոգովի
երկրագործությունն է:
4) Կասպից ծովի ափամերձ շրջաններում գլխավոր մշակաբույսը փյունիկյան
արմավենին
Եվա Պապյան 