Ո՞ր լիցքակիրներին են անվանում ազատ: Որո՞նք են ազատ լիցքակիրները՝ ա. մետաղներում, բ. էլեկտրոլիտներում:
Ազատ լիցքակիրներ են այն մասնիկները, որոնք կարող են ազատ տեղաշարժվել նյութի ներսում։
- ա) Մետաղներում՝ ազատ լիցքակիրներն են էլեկտրոնները,
- բ) Էլեկտրոլիտներում՝ ազատ լիցքակիրներն են դրական և բացասական իոնները։
2. Ի՞նչ է էլեկտրական հոսանքը:
Էլեկտրական հոսքը լիցքակիրների ուղղորդված շարժումն է հաղորդչի միջով։
3. Բացատրեք, թե նկարում պատկերված փորձում ինչպե՞ս է լիցքավորվում Բ էլեկտրացույցը: Ինչու՞ է մետաղալարում ծագող էլեկտրական հոսանքը կարճատև:
Բ էլեկտրացույցը լիցքավորվում է, քանի որ լիցքավորված Ա էլեկտրացույցը մետաղալարով հաղորդակցվելիս առաջացնում է էլեկտրոնների տեղափոխություն, և լիցքը փոխանցվում է Բ-ին։
Հոսանքը կարճատև է, որովհետև էլեկտրոնները արագ վերաբաշխվում են, և լիցքերի հավասարակշռությունից հետո շարժումը դադարում է։
4. Ի՞նչ լիցքակիրների ուղղորդված շարժմամբ է պայմանավորված լուսադիոդի լուսարձակումը:
Լուսադիոդում լույսը առաջանում է էլեկտրոնների և փոսերի (բացասական և դրական լիցքակիրների) միացման (ռեկոմբինացիայի) արդյունքում։
5. Ինչպե՞ս է ընտրվում էլեկտրական հոսանքի ուղղությունը:
Հոսանքի ուղղությունը ընդունված է համարել այն ուղղությունը, որով կշարժվեին դրական լիցքակիրները, այսինքն՝ աղբյուրի դրական բևեռից դեպի բացասականը։
6. Ե՞րբ է հաղորդչով անցնող էլեկտրական հոսանքը չընդհատվող:
Երբ հաղորդչում կա լիցքակիրների անընդհատ տեղաշարժ ապահովող աղբյուր, այսինքն՝ լարումը պահող հոսանքի աղբյուր, հոսքը լինում է չընդհատվող։
7. Ի՞նչ է հոսանքի աղբյուրը:
Հոսանքի աղբյուրը սարք է, որը վերափոխում է այլ ձևի էներգիան (քիմիական, մեխանիկական, լուսային)՝ էլեկտրական էներգիայի և պահպանում լիցքերի անընդհատ հոսքը։
8. Ի՞նչ մասերից է կազմված պարզագույն գալվանական տարրը:
Գալվանական տարրը կազմված է՝ երկու տարբեր մետաղական էլեկտրոդներից և էլեկտրոլիտից՝ էլեկտրահաղորդ հեղուկից։
9. Ի՞նչ մասերից է բաղկացած պարզագույն էլեկտրական շղթան:
Պարզագույն շղթան ունի՝
- հոսանքի աղբյուր,
- հաղորդալարեր,
- սպառիչ (օր.՝ լամպ),
- անջատիչ (կոճակ)։
Նկարագրեք գալվանական տարրի աշխատանքը, երբ տարրի սեղմակներին հաղորդալարերով միացված է սպառիչ:
Քիմիական ռեակցիայի արդյունքում տարրում առաջանում է լիցքերի բաժանում՝ մեկ էլեկտրոդը դառնում է դրական, մյուսը՝ բացասական։ Լիցքավոր մասնիկների շարժումը ստեղծում է հոսանք, որը անցնում է շղթայով և գործում սպառիչի վրա։
11. Էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում գալվանական տարրում:
Գալվանական տարրում քիմիական էներգիան փոխակերպվում է էլեկտրական էներգիայի։
12. Ի՞նչ է էլեկտրական կուտակիչը:
Էլեկտրական կուտակիչը սարք է, որը կուտակում և պահպանում է էլեկտրական էներգիա՝ այնուհետև անհրաժեշտության դեպքում վերադարձնելով այն որպես հոսանք։
13. Գալվանական տարրերի և կուտակիչների ի՞նչ կիրառություններ գիտեք:
Օգտագործվում են բջջային հեռախոսներում, մեքենաների մարտկոցներում, ժամացույցներում, լապտերներում, համակարգիչներում, արևային կայաններում և այլն։
14. Ո՞ր սարքերն են կոչվում հոսանքի ֆիզիկական աղբյուրներ: Թվարկեք մի քանիսը:
Սարքեր, որոնք ապահովում են լիցքակիրների անընդհատ հոսք՝ էներգիայի այլ ձևը փոխակերպելով էլեկտրական էներգիայի, կոչվում են հոսանքի ֆիզիկական աղբյուրներ։
Օրինակներ՝ գալվանական տարր, կուտակիչ, գեներատոր, արևային մարտկոց։