Рубрика: Պատմություն 8
ՆՈՐ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆԱՍԻԱԿԱՆ ՈՒՂԻՆ. ՃԱՊՈՆԻԱ
1. Ճապոնիային չհաջողվեց պահպանել «փակ պետության» կարգավիճակը, քանի որ արևմտյան երկրները ԱՄՆ, Ռուսաստան, Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա ստիպեցին նրան բացել նավահանգիստները և ընդունել առևտրային պայմանագրեր։
2.Տապալվեց սյոգունների իշխանությունը և պետության կառավարումը վերադարձվեց կայսերական ընտանիքին։ 15–ամյա արքայազն Մուցուհիտոն հռչակվեց կայսր։ Տոկիոն դարձավ պետության նոր մայրաքաղաքը:
3.Անիրավահավասար պայմանագիր — Պայմանագիր, որը կնքող կողմերից
մեկը միակողմանի զիջումներ է անում մյուսին՝ սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այլ պատճառով։
4.Սահմանադրական միապետությունը իշխանության համակարգ է, որտեղ միապետը զրկված է իրական իշխանությունից, և պետական գործերը կարգավորվում են սահմանադրությամբ, իսկ իշխանությունը իրականացնում են ընտրված պաշտոնյաներ։
5.Նման կառավարման համակարգ XIX-XX դարերում կար Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում և այլ եվրոպական երկրներում։
6.Արդիականացման արդյունքում փոխվեց հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, հաստատվեց դասային հավասարություն։
7.Երկրի տնտեսությունը և հասարակական–քաղաքական կյանքը արդիականացվեցին։ Առաջացան մենատիրություններ, դրամատներ, ստեղծվեց համազգային շուկա։ Ճապոնական ապրանքները սկսեցին
արտահանվել տարբեր երկրներ, արտաքին շուկաներում դրանք հաջողությամբ մրցակցում էին արևմտաեվրոպական զարգացած երկրների արտադրանքի
հետ։ Դասային խտրականությունը վերացել էր, կրթվածությունը աճել էր, տնտեսությունը հիմնված էր արդյունաբերության և առևտրի վրա,իսկ հայրենասիրությունն ու կայսեր հանդեպ հավատարմությունը կարևոր արժեքներ էին։
Սյոգունության վերացումը
1.Վերհիշի՛ր, թե ինչ է սյոգունությունը։
Սյոգունությունը Ճապոնիայում ռազմական դիկտատուրայի համակարգ էր, որտեղ իրական իշխանությունը պատկանում էր սյոգունին՝ գլխավոր զորահրամանատարին: Սյոգունը կառավարում էր երկիրը և ղեկավարում զինվորական ուժերը, մինչդեռ կայսրությունը զերծ էր քաղաքական առօրյայից։Այս համակարգը գործեց 1192-1867 թվականներին:
2.Ճապոնիայում ե՞րբ սկսվեց հեղափոխությունը։
Ճապոնիայում ծավալված ընդդիմադիր շարժումը հանգեցրեց 1867–1868 թթ. հեղափոխությանը։
3.Ո՞վ դարձավ կայսր, ի՞նչ անունով է նա հայտնի
15–ամյա արքայազն Մուցուհիտոն
հռչակվեց կայսր։
3 | 2. Ճապոնիայում ե՞րբ է ընդունվել սահմանադրություն։
1889 թ. ընդունված հիմնական օրենքով Ճապոնիան դարձավ սահմանադրական միապետություն։
5. Ինչպիսի՞ պետություն դարձավ նա ըստ Սահմանադրության։
Սահմանադրությունը քաղաքացիներին տվեց ժողովրդավարական ազատություններ։ Հիմնական օրենքը, չնայած իր պահպանողական բնույթին,նպաստեց հասարակական կյանքի աշխուժացմանը։Առաջացան կուսակցություններ, հասարակական կազ-մակերպություններ և տարաբնույթ շարժումներ։
6. Ինչպե՞ս էին վերաբերվում ճապոնացիները կայսրի
Բոլոր ճապոնացիները, որպեսհայրենասիրության գերագույն դրսևորում, պետք է
նվիրված լինեին կայսրին։
6 | 2 Թվարկի՛ր Ճապոնիայի արդիականացման գլխավոր արդյունքները։
Արդիականացման արդյունքում փոխվեց հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, հաստատվեց դասային հավասարություն։
7. Սոցիալական ի՞նչ փոփոխություններ տեղի ունեցան երկրում։
Մարդկանց կենսամակարդակի կտրուկ բարձրացման շնորհիվ բնակչության թիվը գրեթե կրկնապատկվեց՝ հասնելով ավելի քան 72 միլիոնի։ Կազմավորվեցին դարաշրջանին բնորոշ խոշոր քաղաքներ՝ Տոկիո, Օսակա և այլն։
Պատմություն.
- Նոր ժամանակների շեմին տեղի ունեցան իրադարձություններ և ընթացան երևույթներ, որոնք արմատապես փոխեցին մարդկային քաղաքակրթությունը։ Դրանցից էին Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները։
• Ներկայացրե՛ք Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների նախադրյալները։ Թվարկե՛ք նշանավոր ծովագնացների և նրանց հայտնագործությունները: Ի՞նչ հետևանքներ ունեցան Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները:
Միջնադարում հիմնականում գործել էին ավանդական ծովագնացություն և քարավանային առևտուրը, սակայն նոր գիտելիքների և տեխնոլոգիաների զարգացումը, ինչպիսիք էին նավարկության գործիքները և կարտոգրաֆիան, նպաստեցին հայտնագործությունների սկսմանը:
Նշանավոր ծովագնացներ և հայտնագործությունները
- Կրիստոֆոր Կոլումբոս – Ամերիկայի հայտնագործում, 1492
- Վասկո դա Գամա – Կամպոչիայի ծովագնացություն (Ինդիա)
Հետևանքներ
Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները նպաստեցին գաղութացման, առևտրի զարգացման և մշակութային փոխանակմանը։
2. Վաղ միջնադարում անտիկ հունահռոմեական մշակույթը հիմնականում մոռացությանէր մատնվել: Սակայն XIVդ. սկսած՝ փորձերէին արվում վերականգնելու և օգտագործելու այն: Այսպես սկսվեց Վերածննդի դարաշրջանը:
• Ի՞նչ է Վերածնունդը: Փորձե՛ք պարզաբանել դրա նախադրյալները: Թվարկե՛ք Վերածննդի հայտնի ներկայացուցիչների: Վերհանե՛ք Վերածննդի նշանակությունը:
Վերածնունդը մարդկության մտածելակերպի վերածնունդն էր՝ կենտրոնանալով գիտության, արվեստի և մշակույթի վերակենդանացման վրա: Նախադրյալներ՝ հին հունական և հռոմեական մշակույթի վերաիմաստավորումը:
Հայտնի ներկայացուցիչներ
Լեոնարդո դա Վինչի, Միքելանջելո, Ռաֆայել:
Significance
Վերածնունդը հանգեցրեց մշակութային և գիտական առաջընթացի՝ հաստատելով մարդու անհատականությունը։
3. Եվրոպայում տեղի ունեցած հասարակական տեղաշարժերը պահանջում էին փոփոխություններ կատարել նաև քրիստոնեական եկեղեցու ներսում: Պապականությունը, ընդհակառակը, խստացրեց հալածանքները փոփոխությունների կողմնակիցների նկատմամբ: Սակայն դա արդյունք չտ վեց: Սկսվեց Ռեֆորմացիայի դարաշրջանը:
• Ի՞նչ է Ռեֆորմացիան, նշե՛ք հայտնի գործիչների։ Ո՞ւմ էին անվանում «Ժնևի պապ»: Ի՞նչ է Հակառեֆորմացիան: Ե՞րբ է հրա տարակվել «Արգելված գրքերի» առաջին ցու ցակը: Ի՞նչ արդյունքներ տվեց Ռեֆորմացիան:
Մարտին Լյութեր և Հուլդրիխ Ցվինգլի, որոնք իրենց գործողություններով մտավարկել են կրոնական փոփոխություններ:
«Ժնևի պապ» – Ժան Կալվին, որը ժնևում հաստատել էր կրոնական հեղափոխություն:
Հակառեֆորմացիա – Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից կատարված հակազդեցություն ռեֆորմացիայի գաղափարներին։
Արգելված գրքեր – 1559 թվականը։
4. Վերածնունդը, Ռեֆորմացիան, Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները, նոր գիտության ձևավորումը շաղկապող կամուրջէին միջնադարի Եվրոպայի և նոր դարերի Եվրոպայի միջև: Սակայն միջնադարը իր տեղը դժվարությամբէր զիջում նոր ժամանակներին, ինչի արդյունքում էլ տեղիէին ունենում բախումներ հնի և նորի միջև:
• Ե՞րբ է տեղի ունեցել Նիդերլանդական հեղափոխությունը և ի՞նչ նշանակություն է ունեցել:
1568-1648 թվականներ, կապված խորթ կառավարումից և կաթոլիկ եկեղեցու ազդեցությունից ազատագրման ցանկության հետ։
5. Միջնադարի ավարտին ավելի աճեց ճշգրիտ գիտելիքների պահանջարկը: Նման գիտելիքներ կա րողէին ձեռք բերվել փորձի ու գիտական հայտնագործությունների միջոցով: Առաջին գիտական հեղափոխությունը Վերածննդի և Ռեֆորմացիայի հետ նախապատրաստեց նոր Եվրոպայի ծնունդը:
• Բացատրե՛ք Առաջին գիտական հեղափոխություն հասկացությունը: Թվարկե՛ք նոր գի տության հայտնի ներկայացուցիչների և գնահատե՛ք նրանց ներդրումը գիտության զար գացման գործում: Ի՞նչ նշանակություն է ունեցել Առաջին գիտական հեղափոխությունը:
Քաղաքական, տնտեսական և կրոնական փոփոխությունների հետևանքով ծագած նոր մոտեցում դեպի գիտություն:
Հայտնի ներկայացուցիչներ
Կոպեռնիկոս, Գալիլեո Գալիլեյ, Նյուտոն:
Significance
Նախապատրաստեց նոր ժամանակների գիտության զարգացում։
6. XVII դարից մինչև XIX դարի կեսերը արդյունաբերական հասարակության պատմության առաջին շրջափուլն է: Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում աստիճանաբար ձևավորվեց նոր հասարակությունը, արմատական փոփոխությունների ենթարկվեց մարդկանց հասարա կա կան և անձնա կան կյանքը։ 96
• Ի՞նչ է արդյունաբերական հեղաշրջումը: Որո՞նք էին դրա նախադրյալները: Տնտեսա կան և սոցիալական ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ այն:
XVIII դար, տեխնոլոգիական առաջընթացներ և արտադրության մեթոդների փոփոխություն:
Նախադրյալներ
Գիտական հայտնագործությունները, գյուղատնտեսության զարգացումը։
Հետևանքներ
Գյուղատնտեսությունից դեպի արդյունաբերություն անցում:
7. XVII–XVIII դարերում Եվրոպայում և Ամերիկայում ծավալվեց մի հուժկու գաղափարա կան շարժում, որը պատմության մեջ հայտնիէ «լուսավորություն» անունով։
• Ինչո՞ւ է շարժումն այդպես կոչվել: Թվարկե՛ք նշանավոր լուսավորական գործիչների: Որո՞նք են լուսավորականների հիմնական գաղափարները: Արժևորե՛ք շարժումը։
Ֆրանսիայի և Անգլիայի լուսավորական շարժման գաղափարները, որոնք կենտրոնանում էին մարդու իրավունքի վրա:
Նշանավոր գործիչներ
Վոլտեր, Ռուսո, Դիդրո:
8. XVII-XVIII դարերում մի քանի երկրներում տեղի ունեցան հեղափոխություններ։ Հեղափոխությունը ձեր բազատեց ազ գերի ստեղծագործ ներուժը և մղեց կենսական խնդիրների լուծման նպատակին։
• Ի՞նչ է հեղափոխությունը: XVII XVIII դարերում ո՞ր երկրներում և ե՞րբ են տեղի ունեցել հեղափոխություններ: Նշե՛ք հայտնի գործիչներին, ներկայացրե՛ք այդ հեղափոխություն ների արդյունքները՝ ըստ երկրների: Կազմե՛ք համապատասխան աղյուսակ: Դրանցից ո՞րը և ինչո՞ւ է պատմության մեջ մտել Մեծ հեղափոխություն անունով:
Ամերիկյան, Ֆրանսիական հեղափոխություններ (1776, 1789):
Մեծ հեղափոխություն – Ֆրանսիական հեղափոխություն:
9. Նոր դարերում ա վանդական հա սարա կական հարաբերությունները խոչընդո տում էին Արևելքի երկրների առաջընթացը։ Բացառությամբ Ճապոնիայի՝ մյուս երկրները չարդիականացան։
• Պարզաբանե՛ք ավանդական հասարակության բնորոշ կողմերը: Թվարկե՛ք ավանդա կան համարվող երկրներ: Ի՞նչ է Արևելյան հարցը: Ձեր կարծիքով ո՞րն էր Իրանի հե տամնացության գլխավոր պատճառը: • Նոր դարերում ինչո՞ւ Հնդկաստանն ու Չինաստանը հետադիմեցին: Ովքե՞րէին մրցակցում Հնդկաստանին տիրանալու հա մար: • Ո՞ր իրադարձությունների արդյունքում Ճապոնիայում հաստատվեց սահմանադրա կան միապետություն: Վերհանե՛ք նրա արդիականացման հիմնական արդյունքները:
Ավանդական հասարակություններ
Այս հասարակություններում բացակայում էին արագ փոփոխություններ, սովորաբար հիմնված էին գյուղատնտեսական տնտեսության վրա:
Արևելյան հարցը – Արևելյան կայսրությունների (Ճապոնիա, Չինաստան, Օսմանյան կայսրություն) հետ դարաշրջանային խնդիրները:
Իրանի հետամնացության պատճառները – քաղաքական անկայունություն, արտաքին միջամտություններ:
10. . Արդյունաբերա կան հա սարա կության առաջին շրջափուլում զարգացած երկրներում ձևավորվեց ժամանակի պահանջներին համապատասխան կրթական համակարգ, իսկ գիտությունը բռնեց բուռն վերելքի ու ղին։
• Ո րո՞նք էին կրթության և գիտության զարգացման պատճառները: Ներկայացրե՛ք գի տության գլխավոր նվաճումներն այս փուլում: Այս ժամանակաշրջանի ի՞նչ նշանավոր հեղինակների գիտեք գրականության և ար վեստի բնագավառներում: Նրանց ստեղ ծագործություններից որո՞նք են ձեզ հայտնի:
Կրթություն և գիտություն
Կրթության ու գիտության առաջընթացը պայմանավորված էր արդյունաբերական հեղաշրջումով:
Գիտության նվաճումներ
Կենդանի արարածների բաժանում, նոր տեխնոլոգիաներ:
11. Աստիճանաբար բարելավվումէին մարդկանց կենսապայմանները, փոխվումէին նրանց մտածելակերպը և պահանջարկը։
• Փորձե՛ք նկարագրել Նոր դարերի մարդուն. նրա առօրյան, հագուստը, ապրելու պայ մանները, զբաղ մունքները, աշխարհայացքը և այլն:
Նրա առօրյան համախմբվում էր արդիականացման ուղղությամբ, թե՛ աշխատանքային, թե՛ սոցիալական հարաբերություններում:
Նոյեմբեր ամսվա համաշխարհային պատմության հաշվետվություն.
Ողջույն, այսօր կամփոփեմ իմ նոյեմբեր ամսվա համաշխարհային պատմության աշխատանքները: Այս ամիս ուսումնասիրել ենք բազմաթիվ հետաքրքիր թեմաներ և իրականացրել նախագծեր: Նախագծերի շրջանակներում կատարել ենք թարգմանություններ:
Ընկեր Ստելլայի հետ քննարկել և ուսումնասիրել ենք «Լուսավորության դարաշրջանը», «Ռեֆորմացիա»-ն, կատարել եմ ուսումնասիրություն Քրիստափոր Կոլումբոսի մասին, սովորել մի շարք նոր բառեր և այլն:
Պատմության բաժնի հղումը:
Եվա Պապյան 