ԵՍ ԷԼ ԴԱՐՁԱ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ՀԵՔԻԱԹԻ ՀԵՐՈՍ

Այս անգամ իմ ճանապարհորդությունը դեպի Լոռի էր: Երբ հասանք, եղանակը անձրևոտ էր, բայց քանի որ գիտեի, թե ուր պետք է գնամ, անձրևից չէի տխրում: Ես առաջին անգամ այցելեցի Թումանյանի տուն-թանգարան: Բակից սկսած ամեն ինչ ինձ հիշեցնում էր Թումանյան պապիկի հեքիաթները: Դուք իմ նկարներում կտեսնեք, թե ինչքան գեղեցիկ, փայտե արձաններ կային՝ շան, կատվի, խոսող ձկան, Քաջ Նազարի, ծիտիկի:

Երբ ներս մտա, ինձ գրավեցին Հովհաննես Թումանյանի ձեռագիր նամակները: Ես անընդհատ ուզում էի կարդալ դրանք, բայց չէր ստացվում: Հետո տեսա նրա գրքերի պահարանը, սենյակը և այն օրորոցը, որի մեջ քնել էր Թումանյանը մանուկ ժամանակ: Տանը պահպանվել էին նաև նրա ամանեղենը, գրասեղանը և աթոռը, որի վրա Թումանյանը նստել և գրել էր բանաստեղծություններն ու հեքիաթները:

Թումանյանի տուն թանգարանից հետո ես այցելեցի Հաղպատ և Սանահին վանական համալիրները, որոնց մասին պատմում եմ տեսանյութում:

 

В какой строке во всех словах пропущена буква г?
Враг стук берег
Круг снег крик
Сапог утюг друг
Творог пирог век

Բոլորն էլ սիրում են անամպ, խաղաղ երեկոներին դիտել երկինքը, զմայլվել մութ գիշերով, աստղերով և արծաթափայլ լուսնով: Բայց… սա ի՞նչ է: Հրավառ  մի կետ գիծ քաշեց երկնքում և մարեց: «Աստղ ընկավ»,-ասում են տեսնողները:

Ա՞ստղ…Ո՛չ, դա ինչ-որ ուրիշ բան է, քանի որ աստղերը չեն ընկնում: Դրանք տիեզերական տարածության մեջ շարժվող տարբեր չափի քարեր են, որոնք ձգվելով Երկրի կողմից, շատ մեծ արագությամբ մտնում են մթնոլորտ և այրվում: Այդ այրման կարճատև բռնկումն էլ մենք տեսնում ենք և ասում. «Աստղ ընկավ»:

Երկնային այս փոքրիկ «հյուրերը», որոնք այրվում են ինչ-որ տեղ՝ Երկրից շատ բարձր, կոչվում են ասուպներ, երկնաքարեր:

Հատկապես օգոստոս-նոյեմբեր ամիսներին Արեգակի շուրջը պտտվելիս Երկիրը հանդիպում է տիեզերական շատ քարերի: Ահա թե ինչու այդ ժամանակ հաճախ կարելի է երկնքում տեսնել հրեղեն բռնկումներ:

Միշտ պետք է հիշել. դրանք աստղեր չեն, աստղերը երբեք վայր չեն ընկնում: Դրանք տիեզերական քարեր են, որոնք, ցԵրբեմն հատուկենտ խոշոր երկնաքարերի, այնուամենայնիվ, հաջողվում է անցնել մթնոլորտի միջով և ընկնել Երկրի վրա:

Ի՞նչ նոր բան իմացար. դուրս գրի՛ր:

Փաստորեն, երբ ասում են երազանք պահիր, աստղ է ընկնում, դա այդպես չէ: Ես հասկացա, որ դրանք աստղեր չեն, այլ երկնաքարեր, որոնք մեծ արագությամբ անցնելով երկրագնդի մթնոլորտային շերտով, շփվում են օդի հետ, բռնկվում և մարում:

Մերկուրի-Փայլածու

Սատուրն- Երևակ

Մարս- Հրատ

Վեներա- Արուսյակ

Յուպիտեր- Լուսնթագ

Աշուն օր

(հատված)

Կոմիտաս

Սևուկ ամպեր վար եկան
Օրան, օրան,
Սարի վրա շար եկան։

Ծագեց առավոտ
Պաղեց, սառավ օդ։

Տեղաց անձրև մաղ տալով,
Մարմանդ-մարմանդ,
Հոգնած տերև շաղ տալով։

Երկիր քուն դրավ,
Եվ թռչուն թռավ։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1.Գրի՛ր պակասող բառերը:

Սևուկ անպեր վար եկան
Օրան, օրան,
Սարի վրա շար եկան

Ծագեց առավոտ
Պաղեց, սառավ օդ

Երկիր քուն դրավ,
Եվ թռչուն թռավ

2. Կազմի՛ր «աշնանային» բառակապակցություններ:

Կարմրավուն         տերև

          Սև ամպ

             Սառը  օդ

             ցուրտ  եղանակ

               մաքուր      օր

3. Նշի՛ր քեզ դուր եկած տողերը և նկարի՛ր: Ինձ դուր եկավ այն հատվածը երբ թռչունները չվեցին տաք երկրներ:

4. Պատմի՛ր դպրոցի պարտեզում ապրող աշնան մասին: Լուսանկարի՛ր պարտեզի աշունը, նաև նկարի՛ր:    

Արդեն մեր բնության մեջ որոշակի փոփոխություններ են եղել: Ծաղիկները թառամել են, շատ է անձրև գալիս, եղանակը ցրտել է, իմ կարծիքով բնությունը գեղեցկացել է: Աշունից հետո արդեն ձմռանը տերևները թափվում են ու այդ գեղեցկությունը կորում են:

Ես երբ մեծանամ ուզում եմ դառնամ ֆոտոնկարիչ, որովհետև մի քանի անգամ հարսանիքներում, ծնունդներում և կնունքներում տեսել եմ ֆոտոնկարիչների և այդ աշխատանքը ինձ դուր է եկել: Ես ուզում եմ ոչ միայն հարսանիքներ, ծնունդներ և կնունքներ, այլ նաև տարբեր բույսեր, մարդկանց, մի խոսքով ամեն ինչ նկար եմ: Հա հիշեցի նաև ուզում եմ դառնալ ֆոտոնկարիչ, որովհետև ես հիմիկվանից շատ լավ եմ նկարում հեռախոսով, բայց շատ եմ երազում ունենալ ֆոտոապարատ ու հույս ունեմ , որ կիրականանա իմ երազանքը: