- Նոր ժամանակների շեմին տեղի ունեցան իրադարձություններ և ընթացան երևույթներ, որոնք արմատապես փոխեցին մարդկային քաղաքակրթությունը։ Դրանցից էին Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները։
• Ներկայացրե՛ք Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների նախադրյալները։ Թվարկե՛ք նշանավոր ծովագնացների և նրանց հայտնագործությունները: Ի՞նչ հետևանքներ ունեցան Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները:
Միջնադարում հիմնականում գործել էին ավանդական ծովագնացություն և քարավանային առևտուրը, սակայն նոր գիտելիքների և տեխնոլոգիաների զարգացումը, ինչպիսիք էին նավարկության գործիքները և կարտոգրաֆիան, նպաստեցին հայտնագործությունների սկսմանը:
Նշանավոր ծովագնացներ և հայտնագործությունները
- Կրիստոֆոր Կոլումբոս – Ամերիկայի հայտնագործում, 1492
- Վասկո դա Գամա – Կամպոչիայի ծովագնացություն (Ինդիա)
Հետևանքներ
Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները նպաստեցին գաղութացման, առևտրի զարգացման և մշակութային փոխանակմանը։
2. Վաղ միջնադարում անտիկ հունահռոմեական մշակույթը հիմնականում մոռացությանէր մատնվել: Սակայն XIVդ. սկսած՝ փորձերէին արվում վերականգնելու և օգտագործելու այն: Այսպես սկսվեց Վերածննդի դարաշրջանը:
• Ի՞նչ է Վերածնունդը: Փորձե՛ք պարզաբանել դրա նախադրյալները: Թվարկե՛ք Վերածննդի հայտնի ներկայացուցիչների: Վերհանե՛ք Վերածննդի նշանակությունը:
Վերածնունդը մարդկության մտածելակերպի վերածնունդն էր՝ կենտրոնանալով գիտության, արվեստի և մշակույթի վերակենդանացման վրա: Նախադրյալներ՝ հին հունական և հռոմեական մշակույթի վերաիմաստավորումը:
Հայտնի ներկայացուցիչներ
Լեոնարդո դա Վինչի, Միքելանջելո, Ռաֆայել:
Significance
Վերածնունդը հանգեցրեց մշակութային և գիտական առաջընթացի՝ հաստատելով մարդու անհատականությունը։
3. Եվրոպայում տեղի ունեցած հասարակական տեղաշարժերը պահանջում էին փոփոխություններ կատարել նաև քրիստոնեական եկեղեցու ներսում: Պապականությունը, ընդհակառակը, խստացրեց հալածանքները փոփոխությունների կողմնակիցների նկատմամբ: Սակայն դա արդյունք չտ վեց: Սկսվեց Ռեֆորմացիայի դարաշրջանը:
• Ի՞նչ է Ռեֆորմացիան, նշե՛ք հայտնի գործիչների։ Ո՞ւմ էին անվանում «Ժնևի պապ»: Ի՞նչ է Հակառեֆորմացիան: Ե՞րբ է հրա տարակվել «Արգելված գրքերի» առաջին ցու ցակը: Ի՞նչ արդյունքներ տվեց Ռեֆորմացիան:
Մարտին Լյութեր և Հուլդրիխ Ցվինգլի, որոնք իրենց գործողություններով մտավարկել են կրոնական փոփոխություններ:
«Ժնևի պապ» – Ժան Կալվին, որը ժնևում հաստատել էր կրոնական հեղափոխություն:
Հակառեֆորմացիա – Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից կատարված հակազդեցություն ռեֆորմացիայի գաղափարներին։
Արգելված գրքեր – 1559 թվականը։
4. Վերածնունդը, Ռեֆորմացիան, Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները, նոր գիտության ձևավորումը շաղկապող կամուրջէին միջնադարի Եվրոպայի և նոր դարերի Եվրոպայի միջև: Սակայն միջնադարը իր տեղը դժվարությամբէր զիջում նոր ժամանակներին, ինչի արդյունքում էլ տեղիէին ունենում բախումներ հնի և նորի միջև:
• Ե՞րբ է տեղի ունեցել Նիդերլանդական հեղափոխությունը և ի՞նչ նշանակություն է ունեցել:
1568-1648 թվականներ, կապված խորթ կառավարումից և կաթոլիկ եկեղեցու ազդեցությունից ազատագրման ցանկության հետ։
5. Միջնադարի ավարտին ավելի աճեց ճշգրիտ գիտելիքների պահանջարկը: Նման գիտելիքներ կա րողէին ձեռք բերվել փորձի ու գիտական հայտնագործությունների միջոցով: Առաջին գիտական հեղափոխությունը Վերածննդի և Ռեֆորմացիայի հետ նախապատրաստեց նոր Եվրոպայի ծնունդը:
• Բացատրե՛ք Առաջին գիտական հեղափոխություն հասկացությունը: Թվարկե՛ք նոր գի տության հայտնի ներկայացուցիչների և գնահատե՛ք նրանց ներդրումը գիտության զար գացման գործում: Ի՞նչ նշանակություն է ունեցել Առաջին գիտական հեղափոխությունը:
Քաղաքական, տնտեսական և կրոնական փոփոխությունների հետևանքով ծագած նոր մոտեցում դեպի գիտություն:
Հայտնի ներկայացուցիչներ
Կոպեռնիկոս, Գալիլեո Գալիլեյ, Նյուտոն:
Significance
Նախապատրաստեց նոր ժամանակների գիտության զարգացում։
6. XVII դարից մինչև XIX դարի կեսերը արդյունաբերական հասարակության պատմության առաջին շրջափուլն է: Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում աստիճանաբար ձևավորվեց նոր հասարակությունը, արմատական փոփոխությունների ենթարկվեց մարդկանց հասարա կա կան և անձնա կան կյանքը։ 96
• Ի՞նչ է արդյունաբերական հեղաշրջումը: Որո՞նք էին դրա նախադրյալները: Տնտեսա կան և սոցիալական ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ այն:
XVIII դար, տեխնոլոգիական առաջընթացներ և արտադրության մեթոդների փոփոխություն:
Նախադրյալներ
Գիտական հայտնագործությունները, գյուղատնտեսության զարգացումը։
Հետևանքներ
Գյուղատնտեսությունից դեպի արդյունաբերություն անցում:
7. XVII–XVIII դարերում Եվրոպայում և Ամերիկայում ծավալվեց մի հուժկու գաղափարա կան շարժում, որը պատմության մեջ հայտնիէ «լուսավորություն» անունով։
• Ինչո՞ւ է շարժումն այդպես կոչվել: Թվարկե՛ք նշանավոր լուսավորական գործիչների: Որո՞նք են լուսավորականների հիմնական գաղափարները: Արժևորե՛ք շարժումը։
Ֆրանսիայի և Անգլիայի լուսավորական շարժման գաղափարները, որոնք կենտրոնանում էին մարդու իրավունքի վրա:
Նշանավոր գործիչներ
Վոլտեր, Ռուսո, Դիդրո:
8. XVII-XVIII դարերում մի քանի երկրներում տեղի ունեցան հեղափոխություններ։ Հեղափոխությունը ձեր բազատեց ազ գերի ստեղծագործ ներուժը և մղեց կենսական խնդիրների լուծման նպատակին։
• Ի՞նչ է հեղափոխությունը: XVII XVIII դարերում ո՞ր երկրներում և ե՞րբ են տեղի ունեցել հեղափոխություններ: Նշե՛ք հայտնի գործիչներին, ներկայացրե՛ք այդ հեղափոխություն ների արդյունքները՝ ըստ երկրների: Կազմե՛ք համապատասխան աղյուսակ: Դրանցից ո՞րը և ինչո՞ւ է պատմության մեջ մտել Մեծ հեղափոխություն անունով:
Ամերիկյան, Ֆրանսիական հեղափոխություններ (1776, 1789):
Մեծ հեղափոխություն – Ֆրանսիական հեղափոխություն:
9. Նոր դարերում ա վանդական հա սարա կական հարաբերությունները խոչընդո տում էին Արևելքի երկրների առաջընթացը։ Բացառությամբ Ճապոնիայի՝ մյուս երկրները չարդիականացան։
• Պարզաբանե՛ք ավանդական հասարակության բնորոշ կողմերը: Թվարկե՛ք ավանդա կան համարվող երկրներ: Ի՞նչ է Արևելյան հարցը: Ձեր կարծիքով ո՞րն էր Իրանի հե տամնացության գլխավոր պատճառը: • Նոր դարերում ինչո՞ւ Հնդկաստանն ու Չինաստանը հետադիմեցին: Ովքե՞րէին մրցակցում Հնդկաստանին տիրանալու հա մար: • Ո՞ր իրադարձությունների արդյունքում Ճապոնիայում հաստատվեց սահմանադրա կան միապետություն: Վերհանե՛ք նրա արդիականացման հիմնական արդյունքները:
Ավանդական հասարակություններ
Այս հասարակություններում բացակայում էին արագ փոփոխություններ, սովորաբար հիմնված էին գյուղատնտեսական տնտեսության վրա:
Արևելյան հարցը – Արևելյան կայսրությունների (Ճապոնիա, Չինաստան, Օսմանյան կայսրություն) հետ դարաշրջանային խնդիրները:
Իրանի հետամնացության պատճառները – քաղաքական անկայունություն, արտաքին միջամտություններ:
10. . Արդյունաբերա կան հա սարա կության առաջին շրջափուլում զարգացած երկրներում ձևավորվեց ժամանակի պահանջներին համապատասխան կրթական համակարգ, իսկ գիտությունը բռնեց բուռն վերելքի ու ղին։
• Ո րո՞նք էին կրթության և գիտության զարգացման պատճառները: Ներկայացրե՛ք գի տության գլխավոր նվաճումներն այս փուլում: Այս ժամանակաշրջանի ի՞նչ նշանավոր հեղինակների գիտեք գրականության և ար վեստի բնագավառներում: Նրանց ստեղ ծագործություններից որո՞նք են ձեզ հայտնի:
Կրթություն և գիտություն
Կրթության ու գիտության առաջընթացը պայմանավորված էր արդյունաբերական հեղաշրջումով:
Գիտության նվաճումներ
Կենդանի արարածների բաժանում, նոր տեխնոլոգիաներ:
11. Աստիճանաբար բարելավվումէին մարդկանց կենսապայմանները, փոխվումէին նրանց մտածելակերպը և պահանջարկը։
• Փորձե՛ք նկարագրել Նոր դարերի մարդուն. նրա առօրյան, հագուստը, ապրելու պայ մանները, զբաղ մունքները, աշխարհայացքը և այլն:
Նրա առօրյան համախմբվում էր արդիականացման ուղղությամբ, թե՛ աշխատանքային, թե՛ սոցիալական հարաբերություններում:
Եվա Պապյան 